Leven
Willem Mutsaers werd geboren op 3 augustus 1833 in een oude Tilburgse familie als zoon
van wollenstoffenfabrikant Bernardus Jacobus Mutsaers en Elisabeth Boex. Willem
Mutsaers was op 17 augustus 1864 getrouwd met de weduwe Maria Francisca Jacoba
Bogaers-Smits (1840-1906). Het paar kreeg acht kinderen en woonde in de Heuvelstraat
op nummer 75, in een groot herenhuis. Een bekende achterkleindochter is de
kunstenares en schrijfster Charlotte Mutsaers.



Beroep
Hij was vennoot in de textielfabriek van zijn vader en mededirecteur van Wijnhandel
Mutsaers, Bogaers & Co in Tilburg. Als politicus was hij actief als lid van de Provinciale
Staten vanaf 1868 en van de Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant tussen 1874 en 1901.
In 1889 werd hij gekozen tot lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal voor de
R.K.S.P. Daar sprak hij vaak over waterstaat en onderwijs. Willem Mutsaers had
meer familieleden die actief waren in de politiek.



Burgemeester: 1901-1907
Hij werd benoemd bij K.B. van 3 december 1901 en was tot zijn dood in 1907
burgemeester van Tilburg. Mutsaers was ten tijde van zijn benoeming al 68 jaar oud. Dat
was juridisch geen bezwaar, maar het was voor een eerste benoeming als burgemeester
opvallend oud. Om zijn aandacht volledig aan de stad Tilburg te kunnen geven stelde hij
zich in 1905 niet herkiesbaar voor de Tweede Kamer.
Hij was conservatief, zoals veel van de katholieke politici aan het einde van de
negentiende eeuw. Hij kreeg zelfs de bijnaam ‘De Paus van Tilburg’. Mutsaers was ook
voorzitter van de Bijzondere Raad der Vincentiusvereniging en lid van het kerkbestuur van
de parochie 't Heike. Hij was Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, Commandeur
in de Piusorde en Geheim Kamerheer ‘met Kap en Degen’ van Z.H. de Paus.
Tijdens het burgemeesterschap van Willem Mutsaers was Antoine Arts (hoofdredacteur
van de Nieuwe Tilburgse Courant) dankzij stemmen uit de Tilburgse arbeiderskringen
gekozen in de Tweede Kamer. Bij de verkiezingen in 1901 maakte Antoine Arts zich sterk
voor vertegenwoordigers uit arbeiderskringen in de gemeenteraad. Willem Mutsaers vond
dat eigenlijk niet zo’n goed idee. Zijn opvolger was Godefridus Raupp.



Overlijden
Hij stierf op 12 februari 1907 te Tilburg. Hij ligt begraven op de begraafplaats aan de
Bredaseweg in een monumentaal graf met een grafkelder van 8.37 m2.
In de wijk Zorgvlied is een straat naar Mutsaers vernoemd.

Het monument

Rijksmonumentnummer: 525879
Complexnummer: 521014 - Begraafplaats Bredaseweg 45

Inschrijving register: 21 mei 2002
Omschrijving

Het Neogotische GRAFMONUMENT voor W.P.A. Mutsaers op de katholieke
begraafplaats aan de Bredaseweg werd in 1908 vervaardigd door de Bossche
beeldhouwer M. van Bokhoven (1852-1929). W.P.A. Mutsaers (1833-1907) was
textielfabrikant en werd in 1868 gekozen tot lid van de Provinciale Staten. In
1874 werd hij lid van Gedeputeerde Staten waarna hij in 1889 lid werd van de
Tweede Kamer. Van 1901 tot 1907 was hij burgemeester van Tilburg.

Grafmonument bestaande uit een tombe en een van rijk beeldhouwwerk
voorziene opstand. Het grafmonument bestaat uit een op een hardstenen
tombe geplaatste, schuin oplopende zerk met geprofileerde rand. Op de zerk,
gedeeld in twee velden, aan de linkerzijde het opschrift 'De H Ed gestr. heer /
Wilhelmus Petrus / Adrianus Mutsaers / Burgemr van Tilburg / Lid der
provinciale e / oud lid der Gedeput. / Staten v N Brab en / Tweede Kam Stn Gen
/ Pres vd bijz raad der / ver St. Vincentius a / Paulo lid van het / kerkbest par
Heike / ridder Ned. Leeuw / Command Pius orde / geheim kamerheer met / kap
en degen van Z.H. geb. .. aug. 1833 Tilburg 14 feb 1907'. Op het veld aan de
rechterzijde het opschrift 'Mevrouw / Maria Francisca Jacoba Smits / echtgent
van W.P.A. / Mutsaers wed v wijle / Aloys F.J. Bogaers / mede opr e 1ste preste
/ d St. Elisabeths Vereen / Tilburg lid d derde / orde v St. Franciscus /
bestuurslid der ver / van het H. Sacrament / versierd door ZH m / het eere kruis
in goud / pro Ecci et Pontif / geb. Breda 28 (/) feb 1840 / Tilburg .. oct 1906'1.
Aan het hoofdeinde van de zerk staat een rechthoekige hardstenen sokkel met
geprofileerde rand. Op de sokkel een gebeeldhouwde opstand. Het materiaal
waaruit het beeldhouwwerk is vervaardigd is Franse kalksteen, dan wel
kunststeen. De gebeeldhouwde opstand bestaat uit een ingezwenkte basis met
aan beide zijden liggende fasces (roedenbundels). Deze fasces komen ook voor
op het familiewapen. Op deze basis een rechthoekige opbouw met driezijdige
uiteinden met op de voorzijde het wapenschild van de familie Mutsaers (drie
roedenbundels op veld met keper) omgeven door een lauwerkrans. Aan de
onderzijde van de lauwerkrans hangen gebeeldhouwde onderscheidingen,
waaronder een pauselijke. Op de hoeken van de opstand twee beelden,
geplaatst op met bladornament gesierde consoles. Aan de linkerzijde de H.
Elisabeth van Thüringen, gekroond met in de handen een bos rozen, rechts de
H. Vincentius a Paulo met op de linkerarm het Christuskind. De opbouw wordt
bekroond door een geprofileerde dekplaat waarop een Keltisch kruis op

samengestelde voet met onder andere florale reliëfs. Op de kruising het XP-
monogram, op de uiteinden van de armen een floraal motief in vierkant. Op de
cirkel die de kruising omgeeft het opschrift 'PER / CRUCE / AD / LEGEM'. Rechts
op de sokkel de in een kader gebeitelde signatuur 'M. van Bokhoven & Zn / 's-
Bosch. 12-2-1908'. Het graf wordt omgeven door een opstaande hardstenen
band ingevuld met grint. Eertijds vormde deze band de basis voor een nu
verdwenen smeedijzeren hek tussen geprofileerde hoekpalen.

Waardering
Het monument is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als
bijzondere uitdrukking van een sociale en politieke ontwikkeling, het herinnerd
aan personen die nauw betrokken waren bij de emancipatie van Zuid-
Nederland. Het object is tevens van belang vanwege de typologie en de
zeldzaamheid als werkstuk van het atelier M. van Bokhoven & Zn uit Den Bosch.
Bovendien is het object van belang als onderdeel van een groter geheel dat
cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig van belang is als
de eerste katholieke begraafplaats van Tilburg.
1 Bij beide opschriften dienen de strepen onder de letters te worden gelezen
als geplaatst boven de letters. Zij dienen in de tekst op de zerk als abbreviatuur.
Literatuur.
Zie hiervoor C. van Raak, 'Verstilde stad. De oude begraafplaatsen van Tilburg',
in: Tilburg. Tijdschrift voor de geschiedenis, monumenten en cultuur, jg. 9
(1991), nr. 3, p. 61, afb. 6