Kloosterbegraafplaatsen

← terug naar overzicht

Adres
Korvelseweg 165, Oude Dijk 1, Eindhovenseweg 3
Tilburg

Beheer

 

Hoeveel kloosterkerkhoven Nederland ooit telde, is geheel onbekend. Vandaag de dag zijn er nog ruim honderd. In de afgelopen decennia zijn er tientallen, zo niet honderden geruimd. De stoffelijke overschotten zijn vaak overgebracht naar andere kloosters of begraafplaatsen waar nog wel ruimte was of waar de congregatie nog wel gevestigd was.

Daar is soms alleen een gedenkteken geplaatst bij een verzamelgraf. Zelden worden de graven één voor één overgebracht. Op de plaats waar ooit begraven werd, is meestal niets bewaard gebleven. Het behouden van kloosterkerkhoven hangt samen met de orde die de begraafplaats ooit aanlegd. 

Momenteel zijn er nog begraafplaatsen binnen het domein van de kloosterorde van de Kapucijners, de congregatie van de Zusters van Liefde en de kloosterorde van de Trappisten en in gebruik. Op het voormalige domein van de congregatie van de Missionarissen van het Heilig Hart ligt de gesloten begraafplaats van de congregatie.

 

Kloosterkerkhof Kapucijnen Tilburg, Korvelseweg 165

De in 2014 officieel geopende Gedenkplaats Nederlandse kapucijnenprovincie te Velp is in de plaats gekomen van het verzamelkerkhof in de kloostertuin daar. De gedenkstenen met de namen van de daar eerder herbegraven kapucijnen zijn daar toen ondergegraven. Hun namen gingen echter niet verloren, want onderdeel van de gedenkplaats vormen zuilen van cortenstaal met daarin gestanst alle namen, met geboortejaar en stervensjaar, van de bijna 1000 kapucijnen die sinds de oprichting van de Nederlandse kapucijnenprovincie waar ter wereld ook zijn overleden en begraven.

Na de laatste herbegrafenissen vanuit Velp en Den Bosch ligt ruim de helft van de overledenen van de Nederlandse kapucijnen daar ook feitelijk begraven. Dat aantal kan nog stijgen want de nog levende broeders in Nederland mogen zelf hun laatste rustplaats kiezen: het kloosterkerkhof van Tilburg (foto 1 en 2) of de gedenkplaats in Velp. Ook cremeren behoort tot de keuzemogelijkheden. Maar, al zijn er op de gedenkplaats een tweetal strooiveldjes gecreëerd, daar hebben nog maar weinig kapucijnen voor gekozen. Daarom kon op het linker strooiveldje het verzamelgraf voor de in mei jongstleden 167 herbegraven kapucijnen gesitueerd worden. (bron: met Kap en Koord, 58e jaargang • nummer 3 • augustus 2018; foto 1 Google Maps, foto 2 Albert Welvaart).

 

Kloosterbegraafplaats Zusters van Liefde van Tilburg, Oude Dijk 1 

De congregatie van de Zusters van Liefde van O.L. Vrouw Moeder van Barmhartigheid werd in 1832 gesticht door Mgr. Joannes ZwijsenDe congregatie begon met drie Belgische begijnen in een huisje op ‘t Heike. In 1833 verhuisden zes zusters naar de Nieuwlandstraat. In 1834 werd door dertien zusters een tehuis betrokken op de hoek van de huidige Kloosterstraat en de Oudedijk, dat door Zwijsen werd aangeduid als ‘het huis met de dertien celletjes’. Hier ontstond in de loop der tijd een omvangrijk kloostercomplex, waaraan ook een lagere school, een mulo, een kweekschool, een lyceum, een weeshuis, een naaischool, een school voor zwakzinnige kinderen en een huishoudschool verbonden waren.

Anno 2008 zijn er nog achthonderd zusters werkzaam in Nederland, België, Engeland, Ierland, Italië, de Verenigde Staten, Brazilië, Suriname, Indonesië, Oost-Timor en de Filippijnen. In het moederhuis aan de Oudedijk is een museum ingericht met het werk van Zuster Jesualda Kwanten (Bron: Wiki MiddenBrabant). Foto 3 en 4.

 

Kloosterbegraafplaats van trappistenklooster Abdij Onze Lieve Vrouw van Koningshoeven

In de 11e eeuw ontstonden kloostergemeenschappen die de armoede van Christus centraal stelden en terug wilden naar de soberheid van Benedictus. Onder hen de Cisterciënzers. In 1098 werd de kloosterorde van de Cisterciënzers gesticht in het Franse plaatsje Cîteaux.  Deze beweging verspreide zich snel over heel Europa. In de 17e eeuw ontstond er in de Franse Abdij La Trappe binnen deze Cisterciënzers opnieuw een verlangen naar een meer striktere naleving van de Regel van Benedictus. Hier ontstonden de Cisterciënzers van de Strikte Observantie, in de volksmond Trappisten. Vooral hun stiltebeleving was kenmerkend. In 1881 kwamen de Trappisten vanuit het Noord Franse klooster Mont des Cats naar Nederland. Abdij Onze Lieve Vrouw van Koningshoeven werd hier hun eerste klooster. (tekst Abdij Koningshoeven). 

De begraafplaats ligt achterin op het domein van het klooster (foto 5, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; foto 6, John Schouten/PVE).

Kloosterbegraafplaatsen Kloosterbegraafplaatsen Kloosterbegraafplaatsen Kloosterbegraafplaatsen Kloosterbegraafplaatsen Kloosterbegraafplaatsen